Washington Enstitüsünden çekilme sonrası yeni öneriler: DEAŞ üzerinden yeni müdahale hesabı
ABD’nin Irak’taki askerî görevi sona erdi ancak Washington’da yeni arayışlar başladı. DEAŞ tehdidini öne çıkaran Washington Enstitüsü, istihbarat paylaşımının sürdürülmesini, askerî danışmanların ülkede kalmasını ve hava saldırısı seçeneğinin korunmasını istedi
ABD öncülüğündeki Uluslararası Koalisyon’un Irak’taki askerî görevi 30 Eylül’de sona erdi. Bağdat yönetimi çekilmeyi egemenlik yolunda yeni dönemin başlangıcı olarak kutlarken Washington’da bir güvenlik modeli gündeme geldi. ABD dış politikasında İsrail’in desteklenmesini savunan Washington Yakındoğu Politikaları Enstitüsü (Washington Institute for Near East Policy), 8 Ekim’de Irak’ın geleceğine ilişkin bir analiz yayımladı. İsrail’in bölgedeki politikalarını destekleyen yazılarıyla bilinen ABD’li terör uzmanı Aaron Zelin imzalı “ABD’nin Çekilmesinden Sonra Irak’ta DEAŞ” başlıklı çalışmada, Amerikan askerî ve istihbarî desteğinin yeni mekanizmalarla sürdürülmesi ele alındı.
İSTİHBARAT DANIŞMAN BİRLİĞİ VE HAVA SALDIRILARI
Analizde, ABD’nin Irak’taki Koalisyon görevinin sona ermesinin güvenlik alanındaki faaliyetlerini bitirmesini gerektirmediği belirtilerek şu önerilere yer verildi:
“Bağdat Büyükelçiliği bünyesindeki ABD Askerî Grubu-Irak güçlendirilmeli. Erbil’deki diplomatik varlık etkin tutulmalı. Irak güvenlik güçleriyle istihbarat paylaşımı ve hedef belirleme desteği sürdürülmeli. Irak’ın onayıyla yüksek öncelikli DEAŞ hedeflerine yönelik saldırı seçeneği korunmalı.”
Çalışmada, Irak güvenlik güçlerinin istihbarat kapasitesini geliştirmek üzere küçük bir Amerikan askerî danışman birliğinin bulundurulması da gündeme getirildi.
HAŞDİ ŞABİ’YE SİYASİ ŞARTLAR
Analizde DEAŞ ile mücadelede Haşdi Şabi’nin rolü de ele alındı. Şu ifadeler yer aldı:
“Haşdi Şabi güçleri, DEAŞ’ın yeniden güçlenmesini engelleyen unsurlardan biri olmayı sürdürüyor. Ancak bazı milislerin uygulamaları mezhepsel gerilimleri körüklüyor. Haşdi Şabi’ye bağlı gözaltı merkezleri kapatılmalı. ABD’nin Irak’a sağlayacağı destek, siyasi reformlara bağlanmalı. Sünni toplulukların korunması, yeniden imar kaynaklarının adil dağıtılması ve siyasi temsilin güçlendirilmesi bu sürecin parçası olmalı.”
BAĞDAT-ERBİL-ŞAM HATTINDA ABD ROLÜ
Çalışmada, Irak federal güçleri ile Peşmerge arasındaki güvenlik koordinasyonunun geliştirilmesine de şu ifadelerle yer verildi:
“Irak federal güçleri ile Peşmerge arasındaki koordinasyon güçlendirilmeli. Özellikle Kerkük, Diyala, Selahaddin ve Ninova’daki tartışmalı bölgelerde ortak güvenlik mekanizmaları desteklenmeli. ABD, Bağdat ile Şam arasında DEAŞ bağlantılı tutuklular konusunda oluşturulan komiteye destek vermeli. İki ülke arasında sınır güvenliği, kamplardan dönenler ve DEAŞ’ın finans ağlarına karşı yürütülen işbirliği sürdürülmeli.”
YİNE DEAŞ KARTINI KULLANDILAR
Analizde şu veriler de paylaşıldı:
“DEAŞ’ın Irak’ta üstlendiği saldırı sayısı 2020’de 1459 iken 2025’te 16’ya geriledi. Ancak örgüt, Eylül 2026’nın ilk üç haftasında beş saldırı üstlendi. Bu sayı, yılın önceki sekiz ayında üstlenilen saldırıların toplamını aştı. Ayrıca Suriye’nin kuzeydoğusundan Irak’a 5 bin 700’den fazla DEAŞ bağlantılı tutuklu nakledildi.”
ABD DÖNMEK İÇİN BAHANELER ÜRETEBİLİR

Aydınlık’ın 30 Eylül’de yayınladığı “Uzmanlar ABD’nin Irak’tan çekilişini değerlendirdi” başlıklı haberde, Prof. Dr. Fahri Erenel Amerikan askerlerinin ayrılmasının Washington’un bölgedeki askerî imkânlarını ortadan kaldırmadığına dikkat çekmişti. Erenel, ABD birliklerinin Ürdün’e veya bölgedeki başka noktalara kaydırılabileceğini belirterek şu uyarıyı yapmıştı:
“İleride yeniden müdahale etmek için, ‘Bakın ben çekildim, Irak ne hale geldi.’ diyebileceği bir zeminin oluşmasını isteyebilir. Böyle bir müdahale zemini yaratılıyor olabilir.”
Aydınlık’a konuşan uzmanlar, Irak’ın güvenlik mimarisinin henüz tamamlanmadığını, merkezî devlet otoritesinin ülkenin tamamında kurulmasının ve silahların devlet denetimine alınmasının yeni dönemin temel sorunları olduğunu vurgulamıştı.