Xi Jinping 10 yıl sonra ilk kez Mısır'da: Kahire'de 70. yıl zirvesi

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve eşi Peng Liyuan, 10 yıl aradan sonra resmi temaslarda bulunmak üzere gittikleri Mısır'ın başkenti Kahire'de, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve eşi tarafından Kahire Uluslararası Havalimanı’nda karşılandı. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin kurulmasının 70. yıl dönümüne denk gelen bu temas, Xi'nin 2016 yılından bu yana Mısır'a gerçekleştirdiği ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor.

Göreve geldiği 2014 yılından bu yana Çin'e sekiz kez giden Mısır Cumhurbaşkanı Sisi ile görüşen Xi, havalimanında yaptığı açıklamada Çin ve Mısır’ın binlerce yıllık kadim medeniyetler olduğunu, geleneksel dostluğun zamanla güçlendiğini ve ziyaretin ikili ilişkilerde yeni bir sayfa açacağını belirtti. Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Büyükelçi Mohamed el-Shennawy ise ziyaretin ikili ilişkileri güçlendirmeyi ve 2014'te imzalanan Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın uygulanmasını takip etmeyi amaçladığını bildirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı da iki ülke ilişkilerinin tarihin en iyi seviyesinde bulunduğunu açıkladı.

TİCARET HACMİ 20 MİLYAR DOLARI AŞTI, SÜVEYŞ'TE DEV ÇİN YATIRIMI

Ziyaret öncesinde Al-Ahram gazetesinde bir makale yayımlayan Cumhurbaşkanı Sisi, Çin'in Mısır için büyük bir ticari ve ekonomik ortak haline geldiğini ve Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi dahil doğrudan Çin yatırımlarının arttığını ifade etti. Çin, petrol dışı ürünlerde Mısır'ın en büyük ticaret ortağı konumunda yer alırken, Devlet Enformasyon Servisi (SIS) verilerine göre ikili ticaret hacmi 2025 yılı sonunda yaklaşık 20,7 milyar dolara ulaştı. Merkezi Kamu Seferberlik ve İstatistik Ajansı (CAPMAS) verilerine göre ise 2026'nın ilk yarısında Mısır'ın Çin'e ihracatı yaklaşık yüzde 200 artış göstererek 840,8 milyon dolara çıkarken, ithalat 10,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Çin'in Mısır'daki yatırımları ise özellikle Çin-Avrupa ticareti için kilit bir geçiş güzergahı olan Süveyş Kanalı bölgesinde yoğunlaşıyor. Pekin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin bir parçası olan Ayn Suhna'daki Çin-Mısır TEDA işbirliği bölgesi, 3,8 milyar doları aşan yatırımla yaklaşık 200 şirkete ev sahipliği yapıyor.

NİL SULARI KRİZİNDE ÇİN'DEN KAHİRE'YE DESTEK

Cumhurbaşkanı Sisi kaleme aldığı makalede, Etiyopya ile Mısır arasında gerilime yol açan Büyük Etiyopya Rönesans Barajı (GERD) ve bu tesisin Mısır'ın Nil sularına erişimi üzerindeki etkilerine de değindi. Kahire'nin Nil meselesindeki pozisyonuna Pekin'in verdiği desteğe teşekkür eden Sisi, "Mısır, Nil Nehri'nin ana can damarı olarak Mısır için taşıdığı hayati önemi kabul eden Çin'in tutumunu büyük bir takdirle karşılamaktadır. Tek taraflı adımlar atmaktan kaçınmanın ve herkes için karşılıklı fayda sağlayacak işbirliğini iyi niyetle geliştirmenin önemini bir kez daha vurgulamaktadır" ifadelerini kullandı.

GAZZE'DEKİ SOYKIRIM, İRAN SAVAŞI VE "MEDENİYET KARTALLARI" TATBİKATI

Tarihi zirve; Gazze'de devam eden soykırım ve ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü altı aylık savaşın yarattığı yoğun bölgesel istikrarsızlık ortamında gerçekleşti. Xi Jinping de yayımladığı makalede, Çin ve Mısır'ın küresel istikrar konusunda ortak bir vizyon paylaştığını vurguladı. Yetmiş yıldır iki ülke ilişkilerinin fırtınalara göğüs gerdiğini ve değişen uluslararası dinamiklerin sınavından geçtiğini belirten Xi, her iki tarafın da Filistin halkının meşru ulusal haklarını geri kazanma mücadelesini kararlılıkla desteklediğini ve krizlerin siyasi yollarla çözülmesine bağlı olduğunu ifade etti. Xi ayrıca, 22 Ağustos'ta Mısır'da başlatılan ortak "Medeniyet Kartalları" hava tatbikatının, Çin Hava Kuvvetleri'nin sınırlarından çok uzaklarda harekat icra etme kabiliyetini göstermeyi amaçladığını kaydetti.