13 Kasım 2026 Cuma
İstanbul 18°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Aksaray
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Ardahan
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bartın
  • Batman
  • Bayburt
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Düzce
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Iğdır
  • Isparta
  • İstanbul
  • İzmir
  • Karabük
  • Karaman
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kilis
  • Kırıkkale
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kmaraş
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Mardin
  • Mersin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Osmaniye
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Şanlıurfa
  • Siirt
  • Sinop
  • Şırnak
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Uşak
  • Van
  • Yalova
  • Yozgat
  • Zonguldak

Akıl çağı

Erdem İlker Mutlu

Erdem İlker Mutlu

Gazete Yazarı

A+ A-

Dün akşam kırk yılda bir gerçekleştirebildiğimiz dost meclislerinden birindeydik.. Hâl hatır vs. derken konu her zaman olduğu gibi memleket meseleleri ve dış politikaya geldi.. İçlerinden emekli paşa olan dostum bir noktada 1938 öncesi ve sonrasına vurgu yaptı ve günümüzü değerlendirmemi rica etti..

Burada ona verdiğim geniş ve öznel yanıtı yazmanın olanağı yok.. Soru ve paşanın vurgusu bana Sartre’ın bir betimlemesini anımsattı: Akıl Çağı..

Olay 1938’de Paris’te geçer.. Bir felsefe öğretmeni, âşık olduğu kadın ve çevrelerindeki diğer karakterler etrafında gelişen olaylar..

Bilirsiniz, Sartre varoluşçuluk felsefesinin başta gelen yazarlarından biridir.. Ancak onun kitaplarında, tıpkı Camus kitaplarında olduğu gibi burjuva aydınının sorumluluktan kaçış öyküsü vardır..

Düşünsenize tam II. Dünya Savaşı öncesi..

Neredeyse herkes savaşın geldiğini biliyor.. Hitler, Alman ulusunun evlatlarını Versailles’da yaşananlara tepki üzerinden, küçük burjuvanın milliyetçi duygularını kaşıyarak konsolide etmiş..

Bir de “akıl çağı” olmasının (yanılgısının) özelliği pozitivizme tapılması..

Paşa ve dost meclisindeki diğer arkadaşlarla birleştiğimiz nokta: “1938’den sonra hiçbir şey eskisi gibi olmadı, birçok şey daha iyi olmadı” sözüne tam geldiğimiz yer..

Gerçekten günümüzde akıl çağında mıyız?

NÜKLEER SİLAH

Son bir iki yıl içinde nükleer çatışmanın kaçınılmazlığını anlatan Aleksandr Dugin’in sözleri beni epey şaşırtmıştı.. Oysaki herkes akşam sabah Ukrayna’daki savaşın bitmesini bekliyordu..

İyimserliğimiz ne kadar büyük bir yanılgıymış.. Tam 1938 gibi..

Şimdi, ABD ve küresel medyanın önemli gazetecisi Tucker Carlson’ın iddiasına göre Netanyahu, Trump’ı İran’ın nükleer zenginleştirmeye devam ettiğini öne sürdüğü bir tesisi vurma yönünde cesaretlendirmeye çalışıyor..

Diyeceksiniz mi, Trump’ın cesarete ihtiyacı mı var.. Zaten defalarca girdi bu işlere..

Bu sefer durum farklı.. Yaklaşık 90 metre granitin korumasındaki bir tesisten söz edilmekte ve bu tesise standart hiçbir bombardıman şeklinin zarar veremeyeceği öne sürülmekte..

Carlson’a göre burayı vurmanın tek askerî seçeneği nükleer silah kullanılması..

“Yapmayın hocam bu çağda ne nükleeri?!” mi diyorsunuz?

Doğru, akıl çağındayız değil mi?..

2022 yılında Ukrayna savaşının henüz ilk aylarında Rusya Devlet Başkanı Sayın Vladimir Putin, Batı’nın bütün gücüyle Rusya’yı yok etmeye çalışması durumunda nükleer silah opsiyonunu değerlendireceklerini söylediğinde bizim medyamız dahil ortalık ayağa kalkmış, herkes ayıplama yarışına girmişti..

Bugün Trump önderliğinde ABD askerî bürokrasisi daha ciddi şekilde bir hazırlık yaptığı hâlde ağzını açan yok..

Daha birkaç gün önce milyonlarca izleyicisi olan ABD merkezli gazeteci Cenk Uygur, kendi kanalında ABD ordusunun bir tatbikatından söz ediyordu: Büyük miktarlardaki askerî kaybın çatışma bölgesinde olabilecek en yüksek hızla defnedilmesi tatbikatı.. Peki kayıpların saygıyla defni askerî bir gelenek olduğu hâlde bu acele, zaman kısıtı neden?

Kitle imha silahlarının kullanılabileceği bir savaş ihtimali nedeniyle mi?..

Bu tatbikatlar için milyonlarca dolar harcanmakta.. Sadece göz korkutmak mı?

SORUMLULUK ALMALI

Birileri sorumluluk almalı.. Yoksa 1938 sonrası binlerce kat daha şiddetle yeniden ortaya çıkacak..

Zira yine Carlson’ın iddiasına göre, yaklaşık beş yıldır aralıksız savaşan ve savaş kaybı ABD’ye göre binlerce kat fazla olan Rusya da ABD’nin İran’a karşı nükleer silah kullanması hâlinde nükleer opsiyonu değerlendirecek..

Nükleer savaş başladıktan sonra onu durdurmak olanaksız.. Nedeni ne olursa olsun.. Netanyahu’nun kişisel geleceği uğruna bu savaş başlarsa tarih, İsrail’in yanında ABD’yi de defterine kara harflerle yazar.. 1945 sonrası dönemde bir şekilde başardıkları gibi bunu bu kadar kolay unutturamazlar..

Şimdi ister istemez diyeceksiniz ki bizi etkiler mi bu durum? Biliyorum, Aydınlık okuru mutlaka etkileyeceğinin farkındadır.. Ancak yine de konuyu hiç bilmeyenler için yazalım.. İran bizim doğuda sırtımızı yasladığımız güvenli duvar.. İnsan yeni bir bölünmüş Irak veya iç savaş içindeki Suriye senaryosunu düşünmek bile istemiyor..

Güvenlik yönünü bir yana bırakalım..

Nükleer kirlilik ve Körfez ülkeleri bölgesinde su kirlenmesi sonucu milyonlarca mülteci, Doğu ve Güneydoğu bölgelerimizde nükleer serpinti..

Bunlar yetmezmiş gibi Yunan Ta Nea gazetesi bizimle ilgili muhteşem planlarını dile getirmiş..

Bugünlük bu kadar.. Cuma günü yazımda bunları ele alacağım...

ABD İran Rusya
Yazarın Önceki Yazıları Tüm Yazıları
Gün olur asra bedel 13 Kasım 2026
Tarih ve kurgu 11 Kasım 2026
Devlet aklı 06 Kasım 2026
Teşkilat 30 Ekim 2026