AON Küresel Riskler Araştırması

Küresel riskler oldukça fazla ilgi konusu olmakta ve kimi uluslararası kuruluşlar bu konuda çalışmalar yürütmektedir. Bunların başında DEF eşdeyişle Dünya Ekonomi Forumu (WEF) adlı kuruluşun her yıl yayınladığı küresel riskler raporunu belirtebiliriz. Bu raporda riskler 5 öbekte ele alınıyor: Çevresel, Ekonomik, Jeopolitik, Sosyal, Teknolojik. Bu rapora dair bir yazıyı bu köşemizde iki bölüm halinde sunmuştuk. Meraklısı bakabilir: https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/wef-kuresel-riskler-raporu-2026-ve-ekonomi-563466; https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/wef-kuresel-riskler-raporu-2026-ve-ekonomi-ii-563596.

DEF’in yanısıra başka kuruluşlar da küresel riskler ile ilgili raporlar yayınlıyor. Örneğin, Birleşmiş Milletler’in de bir Küresel Risk Raporu var. Raporda küresel riskler dört öbekte ele alınıyor: Teknolojik, Toplumsal, Çevresel, Siyasal. Yazıda sunduğumuz topografik şekilde bu riskler haritalanmış. Dikkatli okur, en ciddi riskin siyasal risk öbeğini oluşturan yanlış-yanıltıcı bilgilendirme olduğunu hemen fark etmiştir. Bu konuyu daha sonra bilgi savaşımı başlığıyla ele alacağız.

Kaynak: https://unglobalriskreport.org/UNHQ-GlobalRiskReport-WEB-FIN.pdf

AON’UN KÜRESEL RİSK YÖNETİMİ ARAŞTIRMASI

AON iki temel gereksinim alanındaki küresel uzmanlığı sayesinde - Risk Sermayesi ve İnsan Sermayesi - müşterilerine risk ve insan stratejileri konusunda danışmanlık hizmeti sunan bir şirkettir. AON’un iki yılda bir gerçekleştirdiği bu rapora da kısaca bakalım. Meraklısı daha ayrıntılı inceleyebilir: https://www.aon.com/cyber-risk-report.

Anılan araştırma 63 ülkede, 16 sektörden 3 bine yakın üst düzey yöneticiyle gerçekleştirilmiş. Araştırmaya göre siber saldırı ve veri ihlali en önemli küresel risk olarak çıkmış. Ardından gelen risk unsurları ise iş durması ve ekonomik durgunluk olarak çıkmış. Belki de en sık karşımıza çıkan kavram olan jeopolitiğe gelince, jeopolitik dalgalanmalar 2019 yılını baz alırsak, 30 basamak birden yükselerek ilk 10’a girmiş! COP31’e doğru giderken anımsamamız gereken iklim değişikliği ve doğal afetler de çizelgede şimdiye dek en yüksek sıraya yükselmiş! Artan rekabet unsuru 2023’te 10. sıradayken bu yıl onu beşinci sırada görüyoruz. Mevcut en önemli 10 küresel risk ve Türkiye’nin en önemli riskine ait tablo ilginç ipuçları veriyor.

Türkiye’nin sütununa baktığımızda başka bir Dünya’da yaşıyormuşuz gibi sanki! Ya eski Dünya algımız süregidiyor, ya da başka bir neden olmalı değil mi? Hem pozitif hem de negatif ayrışma var, yaman bir eko-şizofrenik bir yarılma söz konusu galiba?

YA GELECEK?

Raporda gelecekte ön plana çıkacak 5 risk ise tabloda belirtildiği üzere çıkmış:

Bu tabloyu kısaca yorumlarsak, siber güvenlik, hem küresel hem de şirket katılımcıları için en önemli gelecek riski olmaya devam ediyor ve bu da teknoloji bağımlılığı ve kırılganlığının önemli bir risk ve endişe kaynağı olmaya devam edeceği inancını vurguluyor. Profesyonel hizmet firmaları, yapay zekânın sektörlerin iş modelleri, müşteri hizmeti sunumu ve çözüm yenileşimi (inovasyonu) üzerindeki dönüştürücü etkisi nedeniyle yapay zekânın önemli bir gelecek riski olacağını öngörüyor. Yetenek çekme ve elde tutma, profesyonel hizmet firmaları için geleceğe yönelik bir endişe olmaya devam ederken, küresel ilk beş arasında yer almıyor. Bu, profesyonel hizmetlerin sunumunda insan yeteneğinin hayati rolüne yönelik devam eden ve gelecekteki bir bağlılığı vurguluyor.

Ekonomik yavaşlama ve artan rekabet her iki sütunda da sürekli endişe kaynağıdır, ancak emtia fiyat riski ve jeopolitik oynaklık, muhtemelen daha geniş tedarik zinciri ve pazar bağımlılıkları ve fiziksel tesis/altyapıya olan bağımlılık nedeniyle küresel görünümde daha belirgindir. Tipik olarak, profesyonel hizmet firmaları varlık açısından hafif bir model kullanır ve fiziksel altyapıya çok daha az bağımlıdır; bu da jeopolitik ve diğer fiziksel değişim olaylarına hızlı bir şekilde uyum sağlamalarına olanak tanır.

SONUÇ

Genel olarak bakarsak, Aon Küresel Risk Yönetimi Araştırması riskin giderek daha yaygın, çok yönlü ve birbirine bağlı olduğu bir tabloyu ortaya koyuyor. Siber tehditler ve ekonomik belirsizlik gibi bazı riskler evrensel olsa da, profesyonel hizmet firmaları yetenek, teknoloji (özellikle yapay zekâ) ve uyumluluk konularında özel zorluklarla karşı karşıya kalıyor. Bu farklılıklar, hem küresel trendleri hem de sektöre özgü gerçekleri yansıtan, özel olarak tasarlanmış risk yönetimi stratejilerinin önemini ve gerekliliğini vurguluyor. Değişim norm haline geldikçe, kuruluşlar için tetikte ve çevik kalmak, ortaya çıkan riskleri öngörmek ve azaltmak için veri ve analitikten yararlanmak ve kuruluşlara sağlam bir direnç kazandırmak gerekliliği çok net ortadadır. Belki de bu yıl yılın en popüler kelimesi Dayanıklılık olacaktır.

NOT: Dayanıklılık ile ilgili bir de kitap önerelim: https://optimistkitap.com/kitap/kurumsal-dayaniklilik/