22 Temmuz 2026 Çarşamba
İstanbul 22°
  • Şırnak
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Şanlıurfa
  • Çorum
  • İstanbul
  • İzmir
  • Ağrı
  • Adıyaman
  • Adana
  • Afyon
  • Aksaray
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Ardahan
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bartın
  • Batman
  • Bayburt
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Düzce
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gümüşhane
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Hakkari
  • Hatay
  • Iğdır
  • Isparta
  • Kırşehir
  • Kırıkkale
  • Kırklareli
  • Kütahya
  • Karabük
  • Karaman
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kilis
  • Kmaraş
  • Kocaeli
  • Konya
  • Malatya
  • Manisa
  • Mardin
  • Mersin
  • Muş
  • Muğla
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Osmaniye
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Uşak
  • Van
  • Yalova
  • Yozgat
  • Zonguldak

Çok bilen baş ekonomist bile diyor ki: İran’la anlaş yoksa batacağız

Şule Perinçek

Şule Perinçek

Gazete Yazarı

A+ A-

Moody’s’in baş ekonomisti Mark Zandi’ye göre ABD’nin İran’la barış anlaşmasını sağlamak için artık zamanı kalmadı. Yoksa resesyona girme riskiyle karşı karşıya kalacak. Zandi’nin Bloomberg’e yaptığı açıklamaya göre, tıkanan görüşmelerin tetiklediği petrol fiyatlarındaki artışlar ABD ekonomisini kritik bir eşiğe doğru itiyor. Zandi, ABD’de ulusal ortalama benzin fiyatının beş dolara çıkması durumunda, tüketici harcamalarının çökebileceği konusunda uyarıyor.

Zandi eğer barış sağlanmazsa bazı gerçeklerin ortaya çıkacağına işaret ediyor. ABD’de petrol rezervleri azaldı. Stratejik Petrol Rezervi son iki yılın en düşük düzeyi olan 365 milyon varile düştü. Ham petrol fiyatlarının varil başına 125 doların üzerine çıkması, resesyon riskine işaret eden bir diğer kritik eşik olacaktır.

Önemli diğer enerji analistleri de aynı saptamaya katılıyorlar. “Saatler içinde, günler içinde Trump’ın seçenekleri ve zamanı tükeniyor.” diyorlar… Haziran ayı sonuna kadar Hürmüz Boğazı kapalı kalırsa ABD ekonomisinde ciddi ekonomik hasarlara yol açacağı konusunda uyarıyorlar.

Çok bilen baş ekonomist bile diyor ki: İran’la anlaş yoksa batacağız - Resim : 1

Dünyada ona buna not dağıtan ünlü Moody’s’in ünlü baş ekonomisti, Marcus ve Millichap tarafından düzenlenen bir web yayınında da, uygulanan ekonomik ve dış politikalar değiştirilmezse, önümüzdeki 12 ay içinde bir gerileme olasılığının yaklaşık yüzde 40 olduğunu söyledi. Geniş tabanlı gümrük vergilerini, kısıtlayıcı göçmenlik önlemlerini ve FED’e siyasi müdahaleleri de “resesyon tehdidini önemli ölçüde artıran” etkenler diye niteledi.

Genel ekonomik durum böyle de halka inerken daha da keskinleşiyor gelir dağılımı farkları.

New York Federal Rezerv Bankası (FED)’nın Tüketici Beklentileri Anketi’ne göre, Amerikalıların yaklaşık yüzde 48’i mayıs ayında mali durumlarının bir yıl öncesine göre daha kötü olduğunu belirtti. Bir de sokaklarda bu anketlere yanıt verecek durumda bile olmayanlar var…

Hiç oralara girmiyorum.

Yukarıdaki “genel” ekonomi haberlerinin altına “normal” bir vatandaş şöyle yazmış:

“Hayatlarımızı çok daha pahalı hale getirdiğin için teşekkürler Trump. Dolarımın değerini çok daha düşürdün. Hayatımı çok daha zor ve karmaşık hale getirdin. Tüm bunları kasım ayında hatırlayacağım.”

Çok bilen baş ekonomist bile diyor ki: İran’la anlaş yoksa batacağız - Resim : 2

Yalnızca ABD mi??

Yalnızca ABD seçimleri mi??

Yalnızca ABD vatandaşlarını mı ilgilendiriyor bu haberler…

Hani Türkiye’de “güvenliğinizi biz sağlarız, bizleri seçtirin” diyenler var ya…

Başta onları bilgilendirmek için yazıyorum… ya da henüz safını açık ve net belirleyememiş… hâlâ aklının bir köşesi orada olanlar için.

Bilimsel düşünmek zorundayız. Nesnel gerçeklere bakacağız.

Sık sık çalınan “öteki kapı” da pek sağlam değil.

Gelin bir de İngiltere’nin hatırını soralım.

Hepsi taze taze… son birkaç günün haberi…

KEŞKE İNGİLTERE’NİN HATIRINI SORMAZ OLAYDIK

Bütün ekonomik veriler baş aşağı

İngiltere ekonomisindeki büyümenin yavaşlamasıyla iki milyon kişinin işsiz kalması bekleniyor. Doğu Akdeniz’deki çatışma, olumsuz tahminlerde tayin edici etken.

Birleşik Krallık’taki yaklaşık 190 bin işletmeyi temsil eden en büyük iş dünyası kuruluşu olan İngiltere Sanayi Konfederasyonu (CBI)’nun yeni tahminlerine göre, İngiltere ekonomisi önemli bir gerileme dönemine giriyor; büyümenin yavaşlaması ve işsizliğin artması bekleniyor. Etkili iş grubu, Batı Asya’da devam eden çatışmanın ve artan enerji maliyetlerinin hem tüketicileri hem de işletmeleri ağır şekilde etkilediği konusunda uyarıyor.

CBI’ın son ekonomik görünüm raporu, 200 bin İngiliz’in daha işsiz kalacağını öngörüyor. Bu, işsizlik oranının bu yıl yüzde 5,5’e çıkması anlamına geliyor.

BÜYÜME DÜŞÜYOR ENFLASYON HIZLANARAK ARTIYOR

CBI’daki ekonomistler, bunu yüksek maliyet enflasyonu ve tüketici harcamalarına ilişkin endişeler nedeniyle azalan işletme yatırımlarına bağlıyor. Kuruluş ayrıca önümüzdeki iki yıl için büyüme tahminlerini de düşürdü. Birleşik Krallık Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (GSYİH)’nın geçen yılki yüzde 1,4’lük büyümeden 2026’da yüzde 1,1’e, 2027’de ise yüzde 0,9’a gerilemesi bekleniyor.

Önemli bir düşüş.

SORUNUN YANITINI YANLIŞ KAPIDA MEDET UMANLARDAN BEKLİYORUZ

Projeksiyonlar ayrıca enflasyonun bu yılın sonuna kadar “yüzde 4’e doğru” yükseleceğini gösteriyor. İngiltere tüketici fiyat endeksi (TÜFE) enflasyonu, nisan ayında yüzde 2,8 olarak kaydedildi, ancak önümüzdeki aylarda hızlanması bekleniyor.

Küresel enerji fiyatlarındaki artış, tedarik zincirlerindeki aksamalar ve hem işletmeler hem de tüketiciler için artan belirsizlik, karamsarlık…

Ne olacak bu Atlantik ülkelerinin hali!

Sorunun yanıtını medet umanlardan bekliyoruz…

TEORİ dergisine yazılarını bekliyoruz.

Neden kafamızı ABD’ye taktık

New York Federal Rezerv Bankası (FED)’nın Tüketici Beklentileri Anketi’ne göre, önümüzdeki yıl mali durumlarının kötüleşmesini bekleyenlerin oranı, 2022’den bu yana en yüksek oranda arttı.

KELİN MERHEME ÇOK İHTİYACI VAR

Bu bulgular İran saldırısı nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatlarının fırlamasıyla tetiklenen enflasyon artışının ortasında ortaya çıktı. Finansal veri şirketi FactSet’e göre, yazıyı yazdığım (Çarşamba, 10 Haziran) gün açıklanması beklenen mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi’nin, yıllık enflasyon oranının geçen ay yüzde 4,2’ye yükseldiğini göstermesi bekleniyor. Bu, son üç yılın en yüksek seviyesi olacak.

ENDİŞELER ARTIYOR

Anket ayrıca, işgücü piyasasının durumuyla ilgili kamuoyunda artan bir endişe olduğunu da ortaya koydu. Önümüzdeki yıl içinde işlerini kaybedebileceklerine inanlar artıyor; buna karşılık yeni bir iş bulma konusundaki güven, Aralık 2025’ten bu yana en düşük seviyeye geriledi.

Tüketici Fiyat Endeksi’ne göre, fiyatlar nisan ayında yıllık bazda yüzde 3,8 artarak yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Artışın yüzde 40’ını oluşturan enerji fiyatları bu artışın en büyük etkeni oldu. Bu aradan ücretler enflasyonun altında, yüzde 3,4 arttı. Kredi kartlarında ABD genelinde büyük oranda gecikmeler oluyor.

Ekonominin Büyük Durgunluktan sonra henüz toparlanma aşamasında olduğu 2011 yılından bu yana en yüksek seviye!

ÇÜNKÜ DOĞRU KARAR VERMEK İSTİYORUZ

Bazı okurlarım diyor ki (eskiden daha çoktu şimdi pek azaldı) hep kafanı ABD’ye takmışsın… sanki bizde daha mı iyi…

Biz “kafamızı” kendi ekonomimizin “iyileştirilmesine” takmışız ezelden…!

Onun için yazıyoruz.

Türkiye karar aşamasında diyoruz.

Kimleri dost ve komşu belirleyecek… karar verecek… daha çok kazanma gizil gücü (potansiyeli) taşıyan toprağıyla insanıyla müthiş olanaklar sunan bir vatanımız var.

Değerini bileceğiz.

Doğru karar vereceğiz.

Çok bilen baş ekonomist bile diyor ki: İran’la anlaş yoksa batacağız - Resim : 3
Çin’de ekonominin çarkları dönmeye devam ediyor. Üretim hız kesmiyor… sırrını öğrensek fena mı olur…

Çin olumsuz etkilere meydan okuyor

Alın size Batı kaynaklı bir haberin başlığı:

“Çin ticareti, İran savaşı kaynaklı olumsuz etkilere meydan okuyarak mayıs ayında ihracat ve ithalat rakamlarını beklentilerin üzerinde gerçekleştirdi.”

- Gümrük verilerine göre ABD doları cinsinden değer olarak ihracat, bir önceki yıla göre yüzde 19,4 arttı ve Nisan ayındaki yüzde 14,1’lik artışa kıyasla ivme kazandı. Reuters tarafından yapılan ankette ekonomistler büyüme oranını yüzde 15 olarak tahmin etmişti.

- İthalat büyüme ivmesi devam ederek mayıs ayında yüzde 27,4 arttı; bu oran nisan ayındaki yüzde 25,3’lük büyüme oranını geride bırakarak ekonomistlerin yüzde 25’lik büyüme tahminini aştı. Bu durum, mayıs ayında ticaret fazlasını 105,4 milyar dolara yükseltti.

Çok bilen baş ekonomist bile diyor ki: İran’la anlaş yoksa batacağız - Resim : 4

Bank of America Global Research’teki ekonomistlere göre, ithalattaki artış büyük ölçüde yüksek girdi maliyetlerinden kaynaklanıyor ve özellikle yarı iletken çipler ve altın gibi belirli kategorilerde yoğunlaşmış durumda.

Bu ne demek… ekonominin çarkları dönmeye devam ediyor. Üretim hız kesmiyor…

Sırrını öğrensek fena mı olur…

Nazar etmeyelim… yaptığını biz de yapalım… bizim de olsun.

Hem de nasıl!

Hayal etmiyorum.

Biliyoruz.

Bilgi! Bilgi!

ABD İran