12 Ağustos 2026 Çarşamba
İstanbul 31°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Aksaray
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Ardahan
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bartın
  • Batman
  • Bayburt
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Düzce
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Iğdır
  • Isparta
  • İstanbul
  • İzmir
  • Karabük
  • Karaman
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kilis
  • Kırıkkale
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kmaraş
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Mardin
  • Mersin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Osmaniye
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Şanlıurfa
  • Siirt
  • Sinop
  • Şırnak
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Uşak
  • Van
  • Yalova
  • Yozgat
  • Zonguldak

Emperyalizmin çöküşü

Cem Zeren

Cem Zeren

Gazete Yazarı

A+ A-

Uluslararası Futbol Federasyonu FIFA, FIFA Dünya Kupası ve diğer FIFA organizasyonlarını işletmek amacıyla "Fifa Forward Enterprise" (FFE) adında ticari bir yan şirket kurulacağını ve üçüncü taraf yatırımcılara azınlık hissesinin satılacağını belirtmişti. Yatırım bankası JP Morgan’ın yaptığı bir değerlendirmede FIFA Dünya Kupası’nın dünyanın en çok izlenen spor etkinliği olmasına rağmen FIFA’nın bu potansiyeli "yeterince nakde çeviremediği" belirtiliyordu. FIFA’nın FIFA Dünya Kupası’nı satmayı planladığı yatırımcı grup ise Joshua Kushner’ın % 96,7’sine sahip olduğu Thrive Capital Management idi. Joshua Kushner’ın ağabeyi Jared Kushner ise, Donald Trump’ın damadı. Bu yatırımcının kimliği, FIFA Başkanı Infantino ile ABD Başkanı Donald Trump dostluğunun nereden beslendiğini kanıtlıyor. Infantino, üye ülke federasyonlarına 19 Eylül’e kadar şartları kabul etmeleri halinde hemen 20 milyon dolarlık peşinat ödenmesi yapılacağını taahhüt etmişti. Bu ödeme 40 milyon dolara kadar çıkacaktı. Kabul etmeyen ülkelerin alacağı ise 10 milyon Amerikan Doları ile sınırlı kalacaktı. Infantino, tam da Trump ağzıyla projeyi masanın üzerine koydu. İçinde hem rüşvet hem tehdit vardı.
Avrupa, blöfü yemedi. Avrupa Futbol Federasyonları Birliği UEFA hemen toplandı, tüm üyeleri ile FIFA Dünya Kupası’nın satılma planını kabul etmedi ve satılması durumunda FIFA Dünya Kupası’nı boykot kararını açıkladı. Üstelik 2030 Dünya Kupası finallerinin 2 ev sahibinin Avrupa’dan olmasına rağmen. UEFA’nın kararını diğer bazı kıta birlikleri de destekledi. FIFA geri adım attı. Bu açıdan bakılınca, UEFA Başkanı Ceferin’in futbolu kurtardığı sanılabilir. Spor ruhunu kapitalizme karşı koruyan cesur Ceferin güzellemeleri yapılabilir. UEFA’nın spora dair hiçbir ilkesi olmadığını ve aklının fikrinin para olduğunu bilmesek, bu tuzağa düşebiliriz.

UEFA’NIN FIFA’DAN FARKI YOK

FIFA-UEFA çekişmesi FIFA Dünya Kupası oynanırken ortaya çıkmıştı. FIFA Dünya Kupası boyunca, Trump’a teslim olmuş bir FIFA ve Başkanı vardı. Infantino sadece Trump’ın piyonluğunu ya da kuklalığını yapmıyordu. Trump’a sadakatinden saldırganlaşıyor ve ABD’nin karşısındaki birçok ülkeye zarar vermeyi amaçlıyordu. Infantino; FIFA Barış Ödülü diye bir saçmalık uydurup bunu Trump’a verdi, ev sahipliğini verdiği ABD’nin İran gibi savaştığı ya da Türkiye’nin de içinde bulunduğu henüz savaşmadığı ama karşısına aldığı ülkelere farklı farklı zorluklar çıkardı. FIFA, ABD’li organizatörlerin isteği üzerine futbolu dört çeyreğe bölerken UEFA, futbolu ortadan hem de iki kere bölen bu karara uymayacağını açıkladı. ABD; FIFA’nın seçtiği Somalili hakem Artan’ı sınırına almazken FIFA ses çıkaramadı, UEFA anında tepki gösterdi ve Artan’ı bu yıl oynanacak UEFA Süper Kupası maçının hakemi olarak açıkladı. UEFA Süper Kupası’nı ilk defa Avrupa dışından bir hakem yönetecekti. FIFA; Trump’ın isteği üzerine ABD’li futbolcu Balogun’un kırmızı kart cezasını iptal ederken UEFA futbolun kalıcı süre yara aldığını açıkladı. FIFA, Trump’ın güdümündeyken; UEFA, FIFA’nın karşısında durdu. Halbuki, 2022’de Rusya’yı futbol sahalarından atarken nasıl da anlaşıyorlardı. O zaman futbolun ruhu yoktu, görevlerinin futbolu yaymak ve herkesçe oynatmak olduğu akıllarına gelmiyordu. 43 yıldır Kıbrıs Türklerine futbolu yasaklarken de omuz omuzaydılar. UEFA, FIFA’ya üye olamasa bile KKTC’yi kendisine üye yapmadı. Halbuki FIFA’ya üye olmayıp kıta birliklerine üye olan ülkeler var. Asya’da Kuzey Mariyana Adaları; Afrika’da Reunion ve Zanzibar; Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Karayipler’de Bonaire, Fransız Guyanası, Guadelup, Martinik, Saint Martin ve Sint Maarten; Okyanusya’da Kribati ve Tuvalu; FIFA’ya üye olmayan ama kendi kıtalarındaki birliklere üye ülke federasyonlarıdır. Rusya ve KKTC; bu şekilde UEFA turnuvalarına alınabilirdi. Nasıl siyasi gerekçelerle; Cebelitarık İspanya ile, Kosova Sırbistan ve Bosna Hersek ile, Belarus Ukrayna ile, Azerbaycan Ermenistan ile karşılaştırılmıyorsa; KKTC de Güney Kıbrıs ve Yunanistan ile karşılaştırılmazdı. İş, KKTC ve Rusya’ya gelince “herkes için futbol” sloganı unutuluyordu, UEFA FIFA ile omuz omuza davranıyordu. Ama; konu gelirin paylaşımı olunca, UEFA FIFA’nın karşısına yerleşiyordu. UEFA-FIFA neyi paylaşamıyordu?

EMPERYALİSTLERİN PAYLAŞIM SAVAŞI

Bu sorunun yanıtını Teori’nin 2026 Mart sayısında Genel Başkan Doğu Perinçek’in yazısında buluyoruz: “Emperyalist sistem içinde, emperyalist devletler arasındaki çelişme de ortadan kalkmaz. Bütün emperyalist sistemin tek bir emperyalist devletin hegemonyası altında birleşmesi mümkün değildir. Emperyalizm, büyük kapitalist devletler arasında hegemonya rekabetidir. Kapitalizmin dünya ölçeğinde tek bir emperyalist tekele dönüşme olanağı yoktur. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları, emperyalist devletler arasında paylaşım savaşı olarak başladı. Bugün de ABD ve Avrupa emperyalistleri arasındaki çelişmenin keskinleştiği görülüyor.”
Kısaca, birbirinin yıkıldığını iddia eden emperyalistten birinin yanında olmamanız gerekir. Ne FIFA ne UEFA haklı. İkisi de, emperyalizm ile toptan çöküşe gidiyor. Milli devletler dünyanın geleceğini belirliyor; FIFA ve UEFA’nın da geleceğini, emperyalizmin iki yüzüne direnen devletler belirleyecektir. FIFA ve UEFA bataklığın içine iyice saplanırsa; özgür dünya kendi fifasını uefasını kuracaktır.

Yazarın Önceki Yazıları Tüm Yazıları