14 Ekim 2026 Çarşamba
İstanbul 18°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Aksaray
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Ardahan
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bartın
  • Batman
  • Bayburt
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Düzce
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Iğdır
  • Isparta
  • İstanbul
  • İzmir
  • Karabük
  • Karaman
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kilis
  • Kırıkkale
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kmaraş
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Mardin
  • Mersin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Osmaniye
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Şanlıurfa
  • Siirt
  • Sinop
  • Şırnak
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Uşak
  • Van
  • Yalova
  • Yozgat
  • Zonguldak

Haritayı düzeltmeye başladık, arkası gelecek

Şule Perinçek

Şule Perinçek

Gazete Yazarı

A+ A-

Öyle şaşırdım ki.

4 Eylül gününün haberlerine bakarken.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, dünyadaki ülkelerin gerçek büyüklüklerini yansıtan ölçekli harita kullanılması yönünde oy kullandı.

Togo’nun öncülüğünde ve Afrika Birliği (AU) üyelerinin desteğiyle hazırlanan “Haritayı Düzelt” kararı, 164 ülkenin desteğiyle kabul edildi. Karara karşı oy kullanan tek ülke hangisi diye sorsam hemen bilirsiniz:

ABD!

Çekimser kalan altı ülkeyi de tahmin etmek çok zor olmayabilir. Ukrayna, Sırbistan, Gürcistan, Estonya, Litvanya, Moldova…

Kararın ardından Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot da ülkesinin geleneksel Mercator projeksiyonunu bırakarak yeni sisteme geçiş yapacağını duyurdu.

Bakan, “Haritayı değiştirmek elbette dünyayı değiştirmez.” demiş ve eklemiş, “Ancak dünyanın yanlış gösterimini düzeltmek, en azından bir gerçeklik eylemidir.”

Doğrudur.

Ancak arkası gelecektir.

ADİL BİR DÜNYA ADİL BİR HARİTA

Haritayı düzeltmeye başladık, arkası gelecek - Resim : 1

Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey’in söylediği gibi “Adil bir dünya, adil bir haritayla başlar.”

Daha önce BM’de yaptığı bir bilgilendirme toplantısında da vurgulamıştı: “Bir harita asla tarafsız değildir. Algıları şekillendirir, halkların ve kıtaların dünyadaki yerinin nasıl anlaşıldığını etkiler.”

Afrika’nın gerçekte Grönland’dan kaç kat büyük olduğunun haritada belli olması yetmez.

Değişen dünyanın haritası da elbette değişecek daha “hakça” olacaktır.

Ancak ekonomide de büyük olacaktır.

Her ne kadar “büyük” dünya kuruluşlarının hesaplarında gözükmeseler de ya da o “büyüyen rakamları” minicik satır aralarında geçse de Afrika ülkelerinin birçoğu Yükselen Asya ile dayanışma içinde hızla büyümeye başladılar.

DÜNYA ARTIK G-7’DEN İBARET DEĞİL

G-7 rakamlarından başka gerçekler var dünyada artık!!

Sömürgecilerin son kanlı izleri… simgeleri… giderek hızla silinecektir.

Dünya olaylarında karar vermede de daha “büyük” olacağız.

BM kararı bizce esas bu göstergedir.

ABD DİYOR Kİ NEDEN HESAP SORUYORSUNUZ

Öte yandan ABD’nin BM Temsilcisi Yaryna Ferencevych, kararın BM Genel Kurulu’nun çalışmalarını ve amacını hafife aldığını söyledi.

“Bu kurum, uluslararası barış, refah veya iyi ilişkiler gibi gerçek sorunlara odaklanmak yerine, 16. yüzyıldan kalma harita projelerini ve bunların tazminat ve ‘bilişsel adalet’i teşvik etmedeki rollerini tartışıyor”muşş!..

Bak sen!

Mart ayında, Atlantik ötesi köle ticaretini “insanlığa karşı işlenmiş en ağır suç” ilan eden bir kararın kabul edilmesi üzerine de ABD yine benzeri laflar etmişti…

ABD şunu artık iyi bellemeli.

Asya ve Afrika ve Latin Amerika… pazarı geçti… geçiyor… geçecek… artık gemilerini buralara süreceğine kendi ülkesindeki halkının sorunlarına… boğazına dayanan devlet borcuna harcına bakmalı…

NEDEN SEVİNDİM

Ben de birden bu gerçeğin heyecanına kapıldım.

Haritayı unuttum.

Neden şaşırdım ve sevindim.

Onu söyleyecektim.

Tam 34 yıl önce bu doğru ölçekli Peters haritası elime geçtiğinde kapı kapı dolaşmıştım. Üniversitelerimizde bilim insanlarıyla konuştum.

Hımm… dediler bazıları… evet var böyle bir harita biliyoruz…

Dedim ki değiştirelim…

Değişmesini önerelim…

Dediler ki… olmaz artık… zor…

Hiç unutmuyorum.

Yıl 1992. 2000’e Doğru dergisi 12 Eylül sonrası her türlü tabunun üzerine gidiyor.

Yazıişleri müdürlerimiz binlerce yıl… abartmıyorum… gerçekten binlerce yıl… cezalar alıyor.

Türkiye’nin en cesur, en çok satan ve en etkili dergisi…

Basın tarihine adı geçen 2000’e Doğru.

Adının hakkını bir kez daha verdi.

Görev başında.

Kapak haberi yaptık.

O zaman bir tek Yıldız Üniversitesi Fotogrometri Mühendislik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ayhan Alkış hocam sahip çıktı. Kendisine her gördüğümde yaptığım gibi bir kez daha saygılarımı sunuyorum.

Bilim insanı olmak da işte böyle bir şey.

Yalnız o mu…

Gerçek aşkı olmadan… bilim aşkı olmadan ne siyaset oluyor… ne gazetecilik… ne de bilim.

Haritayı düzeltmeye başladık, arkası gelecek - Resim : 2

Dünya büyük bir değişime gidiyor.

Büyük kararlar arifesi.

Yerimiz belli.

Yerimiz belli.

Deyip duruyoruz.

Bir… bir… çıkıp duruyor.

Haritayı düzeltmeye başladık, arkası gelecek - Resim : 3

Not: 18 Ekim 1992’de yayımlanan “AVRUPA AFRİKA’DAN BÜYÜK MÜ? Dünya haritasında 500 yıllık yalan” başlıklı yazıyı bütün bilimsel veri ve görselleriyle aydinlik.com.tr’de okuyabilirsiniz.