İlkokuldan itibaren basketbol

Çin, futbolda pahalı yabancı transferlerine dayalı politikanın yarattığı hayal kırıklığını gençlere ve tabana adayarak aşmaya çalışıyor. Benzer hamleleri basketbolda da görmek mümkün.

Okul sporlarındaki reform adımları daha ilkokullardan başlıyor. Houston Rockets’ta dokuz yıl oynayan efsanevi NBA oyuncusu Yao Ming’in kurduğu vakıf bu hamlelere katkıda bulunuyor. Kırsal ilkokullardan gelen genç basketbol oyuncuları kısa süre önce bu vakıf tarafından düzenlenen turnuvada mücadele etti.

İlkokul çağındaki geleceğin basketbolcuları kahraman olarak gördükleri Yao Ming ile bir araya geldi. 2.29 metre boyunda ve 140 kilo ağırlığında olan Yao, nazik bir dev olarak, kelimenin tam anlamıyla çocukların yanında adeta çocuklaştı. Yao, adını taşıyan Hubei eyaletinin Enshi şehrindeki Yao Vakfı’nın 15. Ulusal Basketbol Turnuvasında kırsal ilkokullardan gelen takımlar arasında nefes kesen maçlar oynandı.

BASKETBOL VE KÜLTÜREL MİRASLAR

Turnuva, 17 eyalet, özerk bölge ve Hong Kong’dan binden fazla öğretmen ve öğrenciyle birlikte 48 kırsal ilkokul takımını bir araya getirdi. Yao Vakfı Basketbol Sezonu 2012 yılında başlatıldı. Bu, Çin’de özellikle Çinli gençler için tasarlanmış ilk kamu yararı projesiydi.

Basketbol efsanesi ve vakfın başkanı Yao, amacını “Basketbol aracılığıyla geliştirilen nitelikler, herkesin gelecekteki gelişiminin her aşamasında destek olacaktır” diye özetledi. Yarışmanın ötesinde, katılımcılar Nuo maskesi yapımı ve Tujia ve Miao etnik gruplarının geleneksel el sanatları da dahil olmak üzere zengin yerel kültürel mirası da tanıdılar. Bu etkinlikler, genç oyuncuların Çin etnik kültürleriyle ilgili uygulamalı deneyim kazanmalarını sağladı.

ULUSLARARASI TECRÜBE

Genç sporcuların uluslararası tecrübe kazanmasına da önem veriliyor. Haziran ayında Suzhou Spor Merkezi’nde Güney Kore’nin Yongsan Lisesi oyuncuları, Çin’in ilk Jr NBA Uluslararası Davet Turnuvası’nın finalinde Çin’in Tsinghua Üniversitesi Lisesi’ni 85-73 yendi.

Çoğu lise birinci sınıf öğrencisi olan Çinli sporcular için bu uluslararası bir turnuvada yurt dışı rakiplerle karşılaşma konusunda ilk deneyimdi. Yardımcı antrenör Liu Hangchu, Çin basınına “Ritim farklıydı. Tepkileri, topsuz hareketleri ve hatalardan faydalanma yetenekleri çok güçlüydü. Genç oyuncularımız bu maçtan çok şey öğrendi” diye konuştu.

GEMİŞ DÖNÜŞÜM

Aynı gün Tsinghua Üniversitesi Lisesi kız takımı, turnuvanın kızlar şampiyonluğunu finalde Xi’an Tieyi Lisesi’ni 75-70 yenerek kazandı. Eski NBA oyuncusu Cuttino Mobley finallere katıldı, maçlardan önce oyuncularla konuştu ve sonrasında ödülleri takdim etti. Ancak sonuçların ötesinde, dört günlük turnuva, Çin’in gençlik basketbolunda yaşanan daha geniş bir dönüşümün anlık bir görüntüsünü sundu.

Çin’de Jr NBA’in 10. yıldönümü kutlamaları sırasında düzenlenen turnuva Çin anakarasında Jr NBA tarafından düzenlenen ve yerli okul takımlarının uluslararası yarışma standartlarında yurtdışı rakiplerle karşılaşmasına olanak tanıyan ilk turnuva oldu. Turnuva Çin, Güney Kore ve Avustralya’dan 16 erkek ve kız takımını bir araya getirdi.

NBA Çin için bu etkinlik, son on yıldır hem geniş katılımı hem de elit yetenek gelişimini aynı anda hedefleyen bir gençlik basketbol sisteminin genişlemesini temsil ediyor. NBA Çin’in kıdemli başkan yardımcısı Jonathan Li China Daily gazetesine organizasyonun son 10 yılın büyük bir bölümünü okul düzeyinde katılımı artırmakla geçirdiğini söyledi.

Li, “Başından beri yaklaşımımız iki paralel hedef üzerine kuruldu. Bunlardan biri, daha fazla gencin basketboldan keyif alabilmesi için katılımı genişletmek. Diğeri ise, yetenekli oyuncuları tespit edip onlara yapılandırılmış rekabet ve gelişim fırsatları sunarak desteklemektir” dedi.

KATILIM VE GELİŞME

Katılım ve yetenek geliştirme, programın büyümesi boyunca iki temel hedef olarak kaldı. 2016 yılında Çin’e girişinden bu yana, Jr NBA ligler, eğitim kampları, klinikler ve eğitim programları aracılığıyla 8 binden fazla okula ve 10 milyondan fazla öğrenci ve öğretmene ulaştı. Sistem, geniş katılım girişimlerini elit geliştirme programlarıyla birleştirerek, okul müsabakaları ve eğitim kamplarını kullanarak gelecek vadeden oyuncuları belirliyor.

Ancak şimdiye kadar bu faaliyetlerin çoğu yurt içinde kaldı. Suzhou turnuvası, yurtdışından takımları Çin’e getirerek yeni bir seviye getirdi. Li, etkinliğin Çinli oyuncuları farklı basketbol felsefeleri ve rekabet ortamlarıyla tanıştırdığına dikkat çekti. Li, “Kore ve Avustralya takımları, oyunu okuma, fırsatları tanıma ve sistemlerini uygulama konusunda güçlü yetenek gösterdi. Bunlar, oyuncularımızın gelişmeye devam edebileceği alanlar” diye aktardı.

Tsinghua’nın kadrosu, Çin okul basketbolunun bir başka özelliğini yansıtıyor. Birkaç kıdemli oyuncu mezun oldukları veya milli genç takım eğitim kamplarına katıldıkları için yoktu, bu da genç oyuncuların deneyim kazanmasına olanak sağlıyor.

Okul, uzun zamandır Çin’in önde gelen basketbol programlarından birine ev sahipliği yapıyor. Ayrıca CUBAL ve CBA’da yarışan oyuncular yetiştirdi. Liu, akademik gelişimin de aynı derecede önemli olduğunu vurgulayarak, “Öğrencilerimizin hem basketbolda hem de okulda başarılı olmalarını istiyoruz” dedi.

SPOR VE EĞİTİM BİR ARADA

Bu felsefe, geleneksel güçlü programların ötesine uzanıyor. Çin’in en köklü kız basketbol okullarından biri olan Liaoning Eyaleti Shiyan Lisesi’nde baş antrenör olan Sun Heming, birçok mezunun önde gelen Çin üniversitelerinde eğitimlerine devam ettiğini aktararak, “Hem çalışmaya hem de eğitime odaklanıyoruz” ifadesini kullandı.

Sun, lise basketbolunun farklı zorlukları olduğunu, çünkü sporcuların genellikle üniversite giriş sınavları öncelik haline gelmeden önce sistemde sadece iki veya üç yıl geçirdiklerini anlattı. Özel spor okullarındaki öğrencilerin aksine, oyuncuların antrenman ve akademik çalışmaları dengelemeyi öğrenmeleri gerekiyor.

REKABET FIRSATLARI

Rekabet fırsatlarının genişlemesi, son on yılda Çin genç basketbolunda yaşanan en önemli değişikliklerden biri oldu. Ulusal turnuvanın arkasında, Komünist Gençlik Birliği örgütlerinin kırsal alanlarda spor eğitimini teşvik etmeye yönelik uzun vadeli bir çabası yatıyor. 2019’dan beri Hubei, basketbol eğitimi vermek üzere kırsal okullara yüzlerce spor gönüllüsü gönderdi. Program, 33 okuldan 17 ilçe, şehir ve bölgeye yayılan yaklaşık 300 okula genişleyerek 170 binden fazla kırsal kesim çocuğuna fayda sağladı. Gönüllüler 480 bin saatten fazla hizmet verdi.

Programın kilit alanlarından biri olan Enshi, 2023’ten bu yana basketbol eğitimini desteklemek için 55 kırsal okula 100 gönüllü gönderdi. Organizatörlerden biri olan Komünist Gençlik Birliği Enshi komitesi, turnuvanın sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlamak için yerel yönetimlerin çabalarını koordine etti; bu, programlama, gönüllü hizmetleri ve güvenlik desteğini de içeriyor.