Küresel Finansal Merkezleri Endeksi (GFCI) 2026

Küresel Finans Merkezleri Endeksi, Z/Yen Partners tarafından Çin Kalkınma Enstitüsü (CDI-Shenzhen) ile işbirliği içinde yayınlanmaktadır. Küresel Finans Merkezleri Endeksi (KFME), dünya çapındaki kentlerin yarışmacı güçlerinin ve finansal sığalarının (capacity) ölçülmesinde kullanılan bir endekstir. Mart 2026 sonunda yayınlanan KFME 39’un sonuçlarına kısaca bakalım. Meraklısı rapora ağ içinde Long Finance’in örütbağından ulaşabilir.

Bkz.: https://www.longfinance.net/publications/long-finance-reports/the-global-financial-centres-index-39/

GENEL BAKIŞ

KFME 39’da dünya genelindeki 120 finans merkezinin gelecekteki yarışma gücü ve sıralaması değerlendirildi. Endeks uluslararası ve ulusal politika ve yatırım karar vericileri için değerli bir kaynak işlevi görüyor.

Endeks 147 araçsal unsur kullanılarak derleniyor. Endekste her bir kentin başarımı iki ana veri seti birleştirilerek hesaplanıyor:

- Nitel Veriler: Finansal hizmetler uzmanları ve kurumları tarafından doldurulan çevrimiçi anketler ve geri bildirimler.

- Nicel Faktörler (Araçsal Veriler): Dünya Bankası, OECD ve Birleşmiş Milletler gibi kuruluşlar tarafından sağlanan 147 farklı ölçüt.

Endekste iş ortamı, insan sermayesi, altyapı, finansal sektör gelişimi ve itibar olmak üzere 5 temel yarışma alanı üzerinden değerlendirme yapılmaktadır. Meraklısı için alt bileşenleri de sunalım: İş ortamı (Hukukun üstünlüğü ve siyasal istikrar, Kurumsal ve yasal çevre, Makroekonomik çevre, Vergi ve maliyet yarışabilirliği) ; İnsan sermayesi (Ehliyetli personel bulunabilirliği, Esnek işgücü piyasası, Eğitim ve gelişme, Yaşam kalitesi); Altyapı (İnşa edilmiş altyapı, Enformasyon ve telekomünikasyon - ICT -altyapısı, Ulaşım altyapısı, Sürdürülebilir kalkınma); Finansal sektör gelişimi (Sektörel kümelerin derinlik ve gelişmişliği, Sermayeye ulaşılabilirlik / erişebilirlik, Piyasa akışkanlığı, Ekonomik hasıla); İtibar (Şehir markası ve çekiciliği,Yenileşim düzeyi, Çekicilik ve kültürel çeşitlilik, Diğer merkezlerle kıyaslamalı durum)

Araçsal unsurlar, KFME çevrimiçi anketine yanıt verenlerin finans merkezi değerlendirmeleriyle birleştiriliyor. KFME 39’da 5 bin 218 katılımcıdan alınan 34 bin 468 değerlendirme kullanılmış.

KFME 39 İLK 10

İlk 10’da şu kentler yer almış:

1. New York

2. Londra

3. Hong Kong

4. Singapur

5. San Francisco

6. Şikago

7. Dubai

8. Şanghay

9. Shenzhen

10. Tokyo

New York endekste birinci, Londra ikinci sırada yer almış. Hong Kong, Singapur’un önünde üçüncü sıradaki yerini korumuş. San Francisco beşinci sıradaki yerini korurken, Shenzhen dokuzuncu sırada kalmaya devam etmiş. Şanghay ve Seul iki sıra yükselirken, Dubai ve Tokyo, Chicago ve Los Angeles’ın yerini alarak ilk 10’a girmişler. Çin’in ilk 10’da iki şehir ile yer almış olduğunun altını çizelim.

KFME’nin ilk düzenlendiği yıldan bu yana kentlerin puanlarında ciddi oranda yakınsama görülüyor. Yazımızdaki grafiğe bakabilirsiniz.

Şimdi de bölgelere bakalım.

KFME 39’DA BÖLGESEL SONUÇLAR

Batı Avrupa’ya baktığımızda Londra bölgede liderliğini sürdürüyor. KFME 39’da ilk 20’de yedi Batı Avrupa merkezi yer alıyor. Bu bölgedeki ortalama puan yüzde 1,6 düşmüş. Sadece Londra ve Madrid, KFME 38 ile karşılaştırıldığında puanlarını yükseltmiş.

Asya/Pasifik bölgesine baktığımızda dünyanın en iyi 10’unda altı Asya/Pasifik merkezi yer alıyor. Bu bölgenin ortalama puanı, KFME 38’e kıyasla yüzde 1,27 düşmüş. Bölgedeki sadece üç merkez puanlarını yükseltmiş.

Kuzey Amerika’ya bakıldığında New York ve San Francisco dünyanın en iyi 10’unda yer almaya devam ederken, Los Angeles, Boston, Chicago ve Washington DC de ilk 20’de yer aldığı görülüyor. Bu bölgedeki merkezlerin puanları ortalama yüzde 1,8 düşmüş. New York hariç bölgedeki tüm merkezlerin puanları düşmüş.

Doğu Avrupa ve Orta Asya’ya baktığımızda Astana bölgede lider konumunu korurken, Kıbrıs 23 sıra yükselerek ikinci sıraya yerleşti ve Varşova üçüncü sıradaki yerini korumuş. Bu bölgedeki ortalama puan değişimi yüzde 0,56 azalmış ve bölgedeki sadece dört merkez puanlarını yükseltmiş. Bölgedeki 14 merkezden 11’i sıralama pozisyonunu iyileştirmiş.

Orta Doğu ve Afrika’ya bakıldığında Dubai ve Abu Dabi bölgede birinci ve ikinci sıraları korurken, Dubai ilk 10’a girerek yedinci sıraya yükseldiği gözüküyor. Doha 14 sıra yükselerek bölgede üçüncü sıraya yerleşirken, Kazablanka dördüncü sırada yer alarak Afrika’nın lider merkezi olmuş. Bu bölgedeki ortalama sıralama değişikliği yüzde 1,23’lük bir düşüş olmuş. Doha ile birlikte Johannesburg 14 sıra yükselirken, Kuveyt Şehri 16 sıra yükselmiş. Bu merkezler, sıralamalarını artıran tek merkezler olmuş!

Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde ise Bermuda 23 sıra yükselerek bölgedeki liderliğini korumuş ve Cayman Adaları ile Santiago’nun önünde yer almış. Britanya Virjin Adaları, sıralama pozisyonunu iyileştiren tek bölgesel merkez olmuş ve 10 sıra yükselmiş. Bölgedeki endeks ortalama puanları yüzde 2,5 düşmüş. Britanya Virjin Adaları puanını korurken, bölgedeki önde gelen merkezler dışında sadece Buenos Aires puanını yükseltmiş.

ÖZEL BİR KONU: FINTECH

FinTech (Finansal Teknolojiler), kavramı ile anlatılmak istenen finansal hizmetleri daha erişilebilir, hızlı ve verimli kılmak için teknoloji ve yenilikçi yazılımların kullanılmasıdır. Geleneksel bankacılık, ödeme sistemleri, yatırım ve sigortacılık gibi alanları dijitalleştirerek herkes için maliyetleri düşürür ve kullanım kolaylığı sağlar.

KFME 39 Raporunda 116 merkezin FinTech hizmetleri değerlendirebilmiş. FinTech sıralamasında ilk beş sırada herhangi bir değişiklik olmamış; Hong Kong birinci sırada, onu Shenzhen, New York, Singapur ve Londra takip etmiş. Kazablanka, Monako, Almatı ve Sofya FinTech sıralamasında 20 veya daha fazla sıra yükseldi. Calgary 27 sıra, Tianjin ise 16 sıra geriledi.

Fintech konusunda gözönüne alınan elementler ise şöyle olmuş: Finansa erişim, yenileşimi destekleyen bir ekosistem, ehliyetli personel bulunabilirliği, şehrin itibarı, kültürel ve yaşam tarzı faktörleri, talep, ICT alt yapısı, yasal çevre, vergi oranları...

YA TÜRKİYE?

İstanbul, KFME 39 değerlendirmesinde gelişmekte olan bölgesel bir finans merkezi olarak konumunu sürdürmektedir. Şehir, İstanbul Finans Merkezi (İFM) uzgörüsü ve projeleri ile uluslararası arenadaki konumunu yükseltmeyi hedeflemektedir. Ancak başarım pek iç açıcı değil! KFME 39’da İstanbul 120 ülke içinde taa 101.sırada iyi mi! Önceki eşdeyişle KFME 38’de ise 88. sırada imiş ve 23 puan yitimiyle 13 sıra birden aşağıya düşmüş.

Fintech sıralamamız da KFME 38’deki 83.lükten KFME 39’da 89.luğa düşmüş maalesef! Düşe kalka mı yoksa düşe düşe mi gidiyoruz? Ne siz sorun ne ben söyleyeyim!

Muhtemelen siz bu yazıyı okuduğunuzda Resmi Gazetede yayınlanmış olabilecek bir poşet pardon torba vergi yasası ile İstanbul Finans Merkezi (İFM) teşvik süreleri uzatılmış olacak. İFM’de katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların finansal faaliyet harçlarına ilişkin muafiyet sürelerinin 2031’den 2047’ye dek uzatılması; bölgedeki ilgili yasal indirim ve istisna uygulama sürelerinin 5 yıldan 20 yıla çıkarılması gibi hususlar yeniden düzenlendi. Poşet pardon torba yasa Mecliste komisyon ve genel kurul görüşmelerindeki değişikliklerden sonra son halini aldı. Ha bir de yurtdışından getirilecek –kayıtlı olmayan- para, altın, döviz, menkul kıymet vb. varlıklara ait ‘varlık barışı’ ile de bir düzenleme var andığımız torbada! Aklınıza yabancıların veya yerli yabancıların aklama ve yıkama edimleri gelmesin, ne ilgisi var canım!

GELECEĞE BAKIŞ

Önümüzdeki dönemde öne çıkacağı konuşulan ve son 24 ayda bu konuda adı geçen finansal merkezlerin listesini de yazımızda sunduk. Sıralama bu konuda adı geçme sayısına göredir.

İstanbul yok maalesef! Zaten düşe düşe gidiyoruz hem genel sıralamada, hem de Fintech sıralamasında!

SONSÖZ

KFME 39 treninde birinci mevkide (ilk çeyrek) kuralları koyanlar, teknoloji ve dahi Fintech üretenler var; ikinci mevkide (ikinci çeyrek) zenginleşen ve gelişme sürecinde olan ülkeler var; üçüncü mevkide (üçüncü çeyrek) finansal kaynağı düşük ama doğal kaynakları zengin ülkeler var; ülkemizin de bulunduğu dördüncü mevkide (dördüncü çeyrek) kimler mi var? Onu da siz adlandırın isterseniz!

Ancak altını çift çizgiyle çizelim: Bu işler İstanbul Finans Merkezi’ne vergi teşvikleriyle, aklamaya ve yıkamaya yol açabilecek varlık barışlarıyla olmaz, yukarıdaki elementleri içeren bir ekosistem gerek! Bilmem anlatabildik mi?