‘Olumlu habercilik’
Spor gazeteciliğinde haber ve yorumlar esas olarak dijital platformlar üzerinden yayınlanıyor. Özellikle YouTube üzerinden yapılan tartışmalarda herhangi bir kural geçerli değil. Bu platformlarda doğru haber, bilgi veya samimi bilgi aktaran da var, algı yaratmaya çalışan da.
İzleyici doğru haber, sporcu veya teknik adam ise yüreklendiren yorumlar bekliyor.
Alman Spor Gazetecileri Birliği’nin (VDS) Birinci Başkan Yardımcısı Elisabeth Schlammerl, birliğin internet sitesinde yayınlanan yazısında, “adil gazetecilik” ile “olumlu habercilik” arasındaki bulanık çizgiye değindi. Schlammerl, “Sporcular ve antrenörler medyadan destek talep ediyorlar, ancak spor gazeteciliğinin gerçek rolünü kavrayamıyorlar. Bununla birlikte, sporcuların ‘adil haberciliği’ ‘olumlu habercilik’ ile eşleştirmesinin sorumlusu kısmen biziz” diye yazdı.
KLOPP VE MABRY’NİN AÇIKLAMALARI
Alman spor yorumcusu yazısında Alman milli futbol takımının yeni baş antrenörü ve Olimpiyat gülle atma şampiyonunun son haftalarda yaptıkları açıklamalardaki ortak noktalara değindi. Jürgen Klopp ve Yemesi Mabry, çeşitli platformlarda adil gazeteciliğin ortak savunucuları olarak ortaya çıktılar. Ancak Schlammerl’e göre her ikisi de ve elbette diğer sporcular da aslında olumlu haberciliği kastediyordu.
Artık çoğu danışmanları olan yöneticiler, sporcular ve teknik adamlar genellikle spor gazetecilerinin asıl görevlerini gözardı ediyorlar. Doğru bilgide ısrarcı olmak, bu doğrular üzerine analiz yapmak ve gerektiğinde eleştirel sorular sormak bu görevlerin başında geliyor. Bu arada bu kişilere yakın olmak isteyen ve özel haber peşinde olan gazetecilerin de asıl görevlerine ne kadar sadık kaldıkları ise ayrı bir tartışma konusu.
Schlammerl, “Basın mensupları, yöneticiler ve sporcular haksız yere eleştirildiklerini düşündüklerinde hâlâ klişe ‘hepimiz aynı gemideyiz’ metaforuna başvuruyorlar. Buna verilecek yanıt her zaman şu olmalıdır: ‘Hayır, aynı gemide değiliz; sadece aynı sularda kürek çekiyoruz.’ Kabul edelim ki, bir sporcuyu yıllarca takip ettiğinizde, iniş çıkışlarına tanık olduğunuzda ve güvene dayalı bir ilişki kurduğunuzda tamamen objektif kalmak her zaman kolay değildir. Bu kesinlikle bir denge işidir, ancak kişisel yakınlığa rağmen, her zaman minimum düzeyde profesyonel mesafe korunmalıdır.’
‘GRUBA AİT OLMAK’
ZDF’nin eski spor yöneticisi ve ARD’nin Tagesthemen programının sunucusu Hanns Joachim Friedrichs, “İyi bir gazeteciyi, iyi bir dava bile olsa, bir davaya ortak olmaması ve her zaman orada olmasına rağmen asla gruba gerçekten ait olmaması gerçeğinden tanıyabilirsiniz” demiş. Schlammerl’e göre, gazetecilikte çok şey değişmiş olsa da 30 yıldan fazla bir süre önce söylenen bu sözün özün hâlâ geçerliliğini koruyor.
Canlı spor yayınının vazgeçilmez parçası “saha röportajı” yayıncı kuruluşun tekelinde olduğundan günümüzde ortak alan veya stadyum önünde uzatılan mikrofonlar yaygınlaştı. Schlammerl bu tür açıklamaları şöyle değerlendiriyor:
“Sporcular genellikle bir yarışmadan veya müsabakadan hemen sonra duygusal olarak çok yoğun ve yorgun olduklarından analitik yorumlar sunamazlar veya eleştirel sorulara uygun şekilde yanıt veremezler. Bu nedenle bu konuşmalar kaçınılmaz olarak sulandırılmış olaylardır. Amaç, özden ziyade duyguyu aktarmaktır. Dahası, röportajcının yanında bir uzman yorumcu bulunur. Genellikle sunucu ve yorumcu eski bir sporcudur ve herkes bakış açısını etkili bir şekilde değiştirmeyi başaramaz. Eski bir sporcunun eski meslektaşlarıyla resmi hitap kullanmaması doğal olsa da, bu gayriresmiyet bazen uygunsuz bir yakınlık düzeyi yaratabilir. Muhtemelen bu röportajlar ve mikrofon başında uzmanların bulunması, sporcuların spor gazetecilerinin öncelikle cesaretlendirme ve destek sunmaları gerektiğine, “yaraya tuz basmamaları” gerektiğine dair yanlış bir inanışa kapılmalarına yol açmıştır.”
Özetle sporun bütün paydaşlarının öncelikle kendi sorumluluklarını üstlenmesi gerekiyor.