Örovizyon ve bahis
Bu yıl düzenlenen Örovizyon Şarkı Yarışması, bahsin olduğu yerde kazananın adil olmayacağını kanıtladı.
Yarışma öncesi benim beğendiğim şarkılar Fransa ve İtalya’nın şarkılarıydı. Örovizyon gönüllüleri OGAE’nin yarışma öncesi yaptığı oylamada Finlandiya, Danimarka, Avustralya, İsveç ve Güney Kıbrıs ilk 5’te idi. Birçok kişi Finlandiya’nın birinciliğine kesin gözüyle bakıyordu.
15 bahis şirketinin oranlarını özetleyen siteler var. Bu oranlara göre, yarışmadan 2 hafta öncesine kadar, Bulgaristan’ın şarkısının birincilik şansı yüzde 1’den azdı ve 1’e 100 veriyordu. Yarışacak şarkılar aylar önce belli olmasına rağmen, oynanan bahislere göre Bulgaristan ilk 20’ye giremiyordu. Şarkıyı dinleyince hiçbir şeye benzetemiyorsunuz zaten. Finale kaldığında şaşırmıştım.
Örovizyon’da sıralamayı jüri ve halk oylaması belirliyor. Geçtiğimiz yıl, İsrail’in bir devlet politikası olarak yaptığı manipülasyon sonrasında halk oylarının nasıl değiştirilebildiğini gördük. İsrail; yarışmadan önce, farklı ülkelerden satın aldığı binlerce hat ile; sadece kendi şarkısının başarılı olmasını değil, aynı zamanda İsrail’in yarışmaya katılmamasını savunan ülkelerin ve iddialı şarkıların da başarısız olmasını sağladı. Geçen yıl, her hattan 20 oy kullanılabiliyordu. Bu manipülasyonu sözde engellemek adına, EBU har hattan verilen oy sayısını 10’a indirdi. Jüri oylarını etkilemek daha kolay. Her ülke jürisi sadece beş kişiden oluşuyor. Halk oylarını etkilemek için milyonlarca doları devlet kesesinden harcayan İsrail, jürileri etkilemeyi daha azıyla yapabilir. Ya da; bunu İsrail’den başkaları da yapabilir. Örneğin EBU’nun kendisi ya da bahis çeteleri. Belki de ikisi…
Bahis sitelerinde; iki hafta öncesinde Bulgaristan’ın birinciliği için verilen oran 1’e 100 iken; finalden iki gün önce Bulgaristan bir anda 5’inciliğe yükseldi. Bulgaristan oranları yüksekken birileri bir verdi, yüz aldı. Bulgaristan’a oynanan oylar o kadar hızlı arttı ki, bahis siteleri önlem alamadı. Yarışmadan önce Bulgaristan, bahis sitelerinde 3’üncülüğe kadar çıkmıştı. Bulgaristan’ın birinciliği 1’e 6-12 arası veriyordu. Yüzde 1’in altında olan Bulgaristan’ın birincilik şansı yüzde 10’a çıktı. Hala Finlandiya favoriydi, ama. Birincilik şansı yüzde 60’lardan yüzde 43’e düşmüştü, birinciliği 1’e 1,5 anca veriyordu.
Yarışma sonrası jüri oyları açıklanmaya başladığında, herkes şaşkındı. Hiçbir Örovizyon Şarkı Yarışması oylamasında bu kadar fazla şarkı, 12 puan almamıştı. 35 ülke jürisinden 18 farklı ülkeye 12 puan çıkmıştı. Belli ki jürinin aklı iyice karışıktı. Daha iki gün önce jürinin aynı beş kişisi aynı performansları oylamıştı.
Örneğin, Malta jürisi yarı finalde Avustralya’ya 12 puan verip Bulgaristan’a 10 puan verdi. Ama finalde ne olduysa olmuştu ve bu sefer 12 puan Bulgaristan’a giderken Avustralya’ya sadece 8 puan gitti. Yarı finalde Bulgaristan’a 10 puan veren Avustralya jürisi de finalde Bulgarlara 12 puan verdi. Yarı finalde, Bulgaristan sadece bir ülke jürisinden 12 puan almıştı. Yarı finalde halk oylamasında Bulgaristan’a çıkan 12 puanlar ise şaşkınlık yarattı.
Geçen yılın favorileri İsveç ve Estonya idi. İsrail; halk oylamasında kendisine oy yazarken bu ülkeleri de aşağıya çekmekle uğraştı. Ama diğer taraftan, İsrail’den başkası birileri de; Avusturya’nın birinciliğine çalışmış. Yarışma sonrası, en fazla izlenen Örovizyon şarkıları listelerinden 2025’te Estonya ve İsveç’in birinci olması gerektiğini anlıyorsunuz.
Bu yıl da; İsrail favori ülkeleri aşağı çekmeye uğraşırken, o birileri boş durmadı. Finalde hem jüri oyları hem halk oylaması oyları ile Bulgaristan aşırı öne çıktı. Geçtiğimiz yıl olduğu gibi, birinci açıklanırken ekranın bir köşesinde İsrail vardı. Geçtiğimiz yıl Avusturya adı açıklandığında, neredeyse tüm izleyenler sevinmişti. Kötünün iyisi kazanmıştı. Bu yıl da, nereden ortaya çıktığı belli olmayan Bulgaristan’ın kazandığı açıklandığında herkes sevindi.
Bu sonucu önceden bilenler en çok sevinenlerdi. Bunlardan biri bahis operasyonunu yapan çeteydi. Cumartesi gecesi, birileri servetine servet kattı. Üstelik, istedikleri herhangi birini de şampiyon yaptılar. Bulgaristan’ın burada hiçbir suçu yok, onlar sadece bir araçtı. 2022’den beri yarışmaya katılmayan, hatta katılmadığı gibi yarışmayı TV’de yayımlamayan Bulgaristan ne oldu da yarışmaya katılmaya karar vermişti? Bu sonuca diğer sevinen ise EBU idi. İsrail’in kazanması demek, yarışmanın sona ermesi demekti. EBU, bir taraftan İsrail’i yarışmadan atamazken diğer taraftan İsrail’in kazanmasını da engellemeye çalışıyordu.
Örovizyon’a Bulgaristan gibi, finansal sorunları çözülerek geri alınan Romanya 3’üncü olurken Moldova da 8. oldu. Yarışmayı kazanması umulan Finlandiya ise, gözden ırakta 6’ıncı olarak yarışmayı tamamladı.
Bulgaristan’a şampiyonluk getiren şarkıyı dinleyin. Sonuna kadar tahammül edebilecek misiniz? Hadi melodisi iğrenç, belki sözleri güzel mi? “Ben şeytanım, ben manyağım” gibi tekrarlardan oluşan bir söz. Ortada bir şarkı yok, bir proje var, bir kumpas var.
Sonuç olarak; bu yılki Örovizyon Şarkı Yarışması’nı ve oylamasını izlerseniz; bahsin sporumuza nasıl zarar verebileceğini görürsünüz. Bahis çeteleri isterse en kötüyü bile şampiyon yapar. Plandan habersiz bahis oynayanların paralarıyla zengin olurlar. Bir de bu çeteler ile; EBU gibi organizasyonu yapanlar, yani hakemleri atayanlar, kuralları koyanlar, cezaları verenler; iş birliği yaparsa, Şampiyonluğu hak edenler ilk sıralarda bile yer almaz.
Son günlerde bahis operasyonları tüm hızı ile devam ediyor. Etmeli, kimsenin gözünün yaşına bakılmamalı. Bahis çeteleri; zevklerimizi, umutlarımızı, tutkularımızı ve en önemlisi adaleti yok ediyor.