Tahıl alım fiyatları

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)’nin 2026 yılında satın alacağı buğday ve arpa için ödenecek ürün bedellerine ilişkin olarak aşağıdaki açıklama yapılmıştır.

“2026 yılı TMO Hububat Alım Fiyatları ton başına;

- Makarnalık buğdayda 16.500 TL

- Ekmeklik buğdayda 16.500 TL

- Arpada 12.750 TL olarak belirlenmiştir.

Üreticilere temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği olarak dekara toplam 980 TL ödenecektir. Bu ton başına 3.014 liraya karşılıktır.

Böylece desteklerle birlikte üreticilerimizin eline toplamda ekmeklik ve makarnalık buğday için 19.514 TL/ton, arpa için ise 15.764 TL/ton geçmiş olacaktır.”

Ürün bedeli, ürün teslimini izleyen 45 gün içerisinde üreticilerin banka hesaplarına yapılacaktır. (Bkz.1)

DOYURUCU BULUNMADI

Tahıl üretiminin yoğun olduğu yörelerdeki Ziraat Odaları başta olmak üzere bireysel olarak çiftçiler ve diğer ilgililer, bu fiyatların yeterli olmadığını ısrarla dile getirmişlerdir. Hemen hepsi açıklanan alım fiyatlarının maliyetleri karşılamadığını, akaryakıt, gübre, ilaç gibi girdi fiyatları karşısında üretimi sürdürme olanağı kalmadığını dile getirmişlerdir.

Ziraat Odaları Birliği tarafından yapılan yazılı açıklama aşağıdaki gibidir:

“Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatları açıklandı. Açıklanan fiyatlara göre, 2025 yılında prim hariç ton başına 13 bin 500 lira olarak belirlenen kırmızı/beyaz sert ekmeklik buğday ile makarnalık buğday alım fiyatı, 2026 yılında yüzde 22,22 oranında artırılarak ton başına 16 bin 500 liraya yükseltildi.

“Arpa alım fiyatı ise 2025 yılında prim hariç ton başına 11 bin lira iken, 2026 yılında yüzde 15,9 oranında artırılarak ton başına 12 bin 750 lira olarak açıklandı.

“Ancak açıklanan alım fiyatlarındaki artış oranları, 2026 yılı Nisan ayında yüzde 32,37 olarak gerçekleşen enflasyon oranının altında kaldı. Bu durum, üreticilerimizin artan girdi maliyetleri karşısında gelir kaybı yaşayacağını ortaya koyuyor.

“Ayrıca Birliğimize ve Ziraat Odalarımıza iletilen taleplerde de açıklanan fiyatın çiftçilerimizin beklentisini karşılamadığı görülüyor.

“Üretimin sürdürülebilirliği, çiftçilerimizin gelir güvencesinin sağlanması ve ülkemizin gıda arz güvenliğinin korunabilmesi için müdahale alım fiyatlarının üretim maliyetleri, enflasyon oranları ve çiftçilerimizin makul gelir beklentileri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi, kilogram başına 3 lira prim desteğinin verilmesi büyük önem taşıyor. Bu talebimizi de Tarım ve Orman Bakanlığına ilettik.” (Bkz.2).

BOŞ LAFLAR

Ziraat Odaları Birliği Başkanı Sayın Şemsi Bayraktar, 2003 yılından beri görev başındaymış. Maliyetlerden söz edildiğine göre Ziraat Odaları Birliğinin saptadığı buğday maliyeti ne kadardır? TMO’nun ilan ettiği alım fiyatları ona göre az mı yoksa yeterli mi karşılaştırmak istedim. Birliğin internet sitesinde raporlar var. Buğday ile ilgili olan rapor, 2005 tarihli. 18 rapordan sadece üçü 2008 tarihli. 2021 tarihinde hazırlanmış incirle ve tarımsal ilaçlama ile ilgili iki teknik rapor var. Zirai ve İktisadi Durum Raporlarının sonuncusu 2015-2018 yıllarına ait. Çiftçi ve Köy Dünyası Dergisi’nde dişe dokunur bir tek bilimsel makale yok. Şemsi Bayraktar kimi ziyaret etmiş, kim onu ziyaret etmiş bilmem, hangi ziraat odasına gitmiş, kuraklık, don olayı vs. hep laf salatası. Markette limon pahalanmış, patates ucuzlamış her ay benzeri bir terane. Tarımın ve çiftçilerin sorunları ve çözümü konusunda bilimsel esaslara dayalı bir öneri, analiz ve yorum yok. Bilimsel veriler olmadan yönetim olmaz.

YANILGI

Herkes maliyetten söz ediyor. Görüş bildirenler arasında buğdayın maliyet hesabını yapmayı bilen de yok. Öte yandan kısa erimde maliyet ile fiyat arasında bir bağlantı yoktur. Müdahale edilmezse fiyat arz ve talebe göre oluşur. Buğday gibi dünya piyasası olan bir ürün, dünyanın öbür ucundaki doğal, ekonomik ve toplumsal olaylardan etkilenir.

Buğday temel besin maddemiz olan ekmeğin kaynağıdır. Yılda kişi başına 200 kg ekmek tüketilmektedir. Bir kg buğdaydan bir kg ekmek çıkar. Şu anda ekmeğin kilosu 87,5 lira ve aç insanlar askıda ekmek bekliyor. Sınıfsal olarak çiftçiler sayıca azaldı. Belki politikacı açısından hepsi tüketici olan seçmenlerin doyması daha önemlidir. Seçim yapılacak yıllarda kesenin ağzı açılır.

1) https://www.tarimorman.gov.tr/Haber/7092/

2) https://www.tzob.org.tr/2026-yili-hububat-mudahale-alim-fiyatlari-ureticilerimizin-beklentilerini-karsilamadi/