‘Yeni Parti’nin ekonomi programı bir IMF programıdır

Dünyanın hegemon gücü ABD, 1970’lerden başlayarak dünya sistemini güncel koşullara uygun hale getirmiştir. Bu yeni ekonomik modelin adına da “neoliberal ekonomik model” adı verilmiştir. Bu modelin ilkeleri; başta IMF, Dünya Bankası ve ABD Hazine Bakanlığı daha sonra ise gruba Dünya Ticaret Örgütü ve Avrupa Merkez Bankası’nın katılımı ile bu beş Atlantik Sistemi ekonomik kurumu tarafından belirlenmiştir. Bu ilkelere de Vaşington Uzlaşısı adı verilmiştir. Bu ilk modelin 10 ilkesi bulunmaktadır. Aşağıda yazılı olan 10 ilke hepimizin çok yakından bildiği 24 Ocak 1980 kararlarının özetidir:   

1. Mali disiplin

2. Kamu harcamalarının yeniden yönlendirilmesi

3. Vergi reformu

4. Finansal liberalleşme

5. Birleşik ve rekabetçi döviz kurları

6. Ticaret liberalleşmesi

7. Kalkınma finansmanına açıklık

8. Özelleştirme

9. Serbestleştirme

10. Güvenli mülkiyet hakları

Ancak bu ekonomik program uygulamasının 1990’lı yıllarda dünyada yarattığı büyük ekonomik krizler, sistemi sorgulanır hale getirmiştir.

Sistemin tehlikeye girmesi, modelde yenilikler getirilmesi zorunluluğunu ortaya çıkarmıştır. 2000’li yılların başından itibaren, ilk 10 ilke olduğu gibi muhafaza edilerek, ek 10 ilke daha geliştirilmiştir. Aşağıda ek 10 ilkenin dökümü bulunmaktadır:

11. Ortaklaşa yönetim

12. Yolsuzlukla mücadele

13. Esnek iş gücü piyasaları

14. DTÖ anlaşmaları

15. Finansal kodlar ve standartlar

16. “İhtiyatlı” sermaye hesabı açılması

17. Aracısız döviz kuru rejimleri

18. Bağımsız merkez bankaları/enflasyon hedeflemesi

19. Sosyal güvenlik ağları

20. Hedefli yoksulluk azaltma

11. maddeyi biraz açmakta fayda var. Biliyorsunuz neoliberal sistem, devletin ekonominin içinden tamamen tasfiye edilmesi esasına dayandırılıyordu. Ancak 1990’larda yaşanan krizler ve yoksullaşma ile birlikte devletin de biraz işin içine girmesi, düzenleyici olarak yer alması gerekliliğinin doğduğu düşünüldü. Devlet artık biraz daha işin içinde olmalıydı. İşte 11. maddedeki “ortaklaşa yönetim”, devletin de biraz düzenleyici olarak işin içine girmesini kastediyor.

Diğer maddeler daha belirgin olarak neyi içerdiklerini anlatıyorlar.

Bu yıl yayınladığım ve Kaynak Yayınları’ndan çıkan “IMF’nin Öcüleri” isimli kitabımda ayrıntılı olarak anlattığım için burada özet olarak anlatacağım. Merak edenler halen satışta olan kitabı alarak ayrıntı konusunda bilgi sahibi olabilirler.

“Yeni Parti” ekonomi programını okuduğunuzda, 2. Vaşington Uzlaşısı ilkelerinin tümünü bulabileceksiniz.

Yeni Parti ekonomi programı bir IMF programıdır.

Yeni Parti elbette “Ben IMF programı uygulayacağım!” diyemeyecektir. Çünkü oy istediği taban 2000’li yıllar öncesinde “Kahrolsun IMF!” sloganı atan kitledir. Bu kitleyi peşinden sürüklemek, onları yanıltmak zorundadır.

Bugün IMF politikaları “sosyal demokrasi” ilkeleri olarak piyasalara sürülmektedir.    

Burada çok anlamlı bir detaya yer vermek, dikkatinizi çekmek istiyorum. 1. Vaşington Uzlaşısı ilkeleri için 1980’lerin başında Türkiye’ye Dünya Bankası tarafından gönderilen şahıs sağcı-muhafazakar etiketi ile tanıdığımız Turgut Özal’dır.

2000’li yılların başında 2. Vaşington Uzlaşısı için yine Dünya Bankası tarafından Türkiye’ye atanan kişi ise solcu-sosyal demokrat etiketli Kemal Derviş’tir.

Bu atamaların içeriği tesadüf değildir. 1. ve 2. Vaşington Uzlaşıları içeriklerine paralel atamalardır.