Nilgün Marmara’nın “Kağıt”ları

Nilgün Marmara’nın “Kağıt”ları

Damla Yazıcı 10.12.2016 15:00

Nilgün Marmara’nın “Kâğıtlar”ında toplanan betik fragmanlarının sıradan veya hızlıca kaleme alınmış edebi “notlar” veya ham biçimdeki“anlatılar” olmadığını ifade etmek gerekiyor. Kâğıtlarda bulunan betiklerin çoğunun imge yoğunluğu açısından “Nesir Şiir” (poème en prose) niteliğinde bir dengesi ve kapsamı bulunuyor.

ZAFER YALÇINPINAR

 

Nilgün Marmara’nın güncelerini içeren “Defterler”, Everest Yayınları tarafından geçtiğimiz ekim ayında eksiksizolarak yayımlandı. Bu metinler, “Kırmızı Kahverengi Defter” adı altında mirasçılarının izni olmaksızın ve Nilgün Marmara’nın kendi isteğinin -vasiyetinin- dışında,yaklaşık 20 yıl önce derlenmiş ve özensizedisyonlarlayayımlanmıştı.

Okuyucunun ve edebiyat araştırmacılarının-özellikle bizim kuşağın- zihin düzeninde, bu eksik defterlerin, yani tasarım ve içerik bütünlüğü olarak az çalışılmış, acele edilmiş, eksik edisyonun yarattığıizlenimler geçerliydi. Kağan Önal’ın değerli bilgiler içeren önsözüyle birliktebu yeni edisyonun yayımlanması, bize birçok olumsuz izlenimin, “doğru bilinen yanlışlar”ın, eksik düşüncelerin ve tuhaf ithafların geçersizleştiğini gösterdi.

Bu ay, Nilgün Marmara’nın “Defterler”ine göre daha yoğun bir imgesellik ve ağır bir şiirsel yük taşıyan ‘Kâğıtlar’, Bülent Erkmen’in özenli tasarımıyla birlikte ilk kez yayımlandı. Nilgün Marmara’nın “Kâğıtlar”ını yayıma hazırlayan Bilge Barhana, edisyonun oluşum hikâyesini şu şekilde anlatıyor:

“(…)Nilgün Marmara’nın defterlerine eşlik eden bir tomar kâğıt arasından seçilmiş fragmanlardan oluşmaktadır elinizde tutmakta olduğunuz kitap. Söz konusu kâğıtlar aynen üzerinde yazanlar gibi büyük bir çeşitliliğe sahip: Teksir kâğıtları, bir zamanlar bakkallarda mektup kâğıdı diye satılan kâğıtlar, iş ajandalarından ya da okul defterlerinden, bloknotlardan kopartılmış sayfalar, bilgisayar çıktılarının arkaları. Nilgün Marmara eline geçirdiği her kâğıdın hangi yüzü müsaitse orasına, yazmış, yazmış, yazmış…”

Kâğıtlarda bulunan betikler

Öncelikle Nilgün Marmara’nın “Kâğıtlar”ında toplanan betik fragmanlarının sıradan veya hızlıca kaleme alınmış edebi “notlar” veya ham biçimdeki“anlatılar” olmadığını ifade etmek gerekiyor. Kâğıtlarda bulunan betiklerin çoğunun imge yoğunluğu açısından “Nesir Şiir” (poème en prose) niteliğinde bir dengesi ve kapsamı bulunuyor.

Bu kapsamın, “Daktiloya Çekilmiş Şiirler” adlı kitabında yer alançeşitli şiirlerinimgesel uçlarından, tetikleyici başlangıç noktalarından tutun da Nilgün Marmara’nın zihnindeki şiirsel yükün mihenk taşlarına, özdeşleştirme ve akla getirme biçimlerine, duygu-durumlarına, yaşamsal konumlandırmalara ve özgürleşmiş tahayyüllere kadar genişlediğini belirtmeliyiz.

Reklamdan sonra devam ediyor

Yaşayamayış bilgisinin felsefi notları

Böylelikle, Nilgün Marmara’nın kâğıtlarında bir tür karanlık şiir düşüncesine erişimin veya felsefi diyebileceğimiz özel bir dil kıvrımının(motifinin) uzanışını da görmekteyiz.“Kağıtlar”da yazanlar Nilgün Marmara’nın duygu-durum çıkarımlarını biçimlendiren çeşitli görüngülerin, akla getiriliş anından başlayarak imgesel süzgeçten geçirilmesinin ve Marmara’nın poetikasındaki şiirsel bir bileşene dönüşmesinin izlerini taşıyor. Kâğıtlar’daki yadsıyıcı ses, bir tür yaşayamayış bilgisinin felsefi boğuculuğunu imliyor ve böylesi bir duygu-durumunedebî bir dışavurumu olarak kendini ifade ediyor:

“(…) ışıkla gölgenin korkunç yutuculuğu. İmge kalmıyor onun gözlerinin önünde, olanlar oluşlar yeniyor yutuluyor gözleriyle. Nedir bu çılgın içtenlik onun bakışında? Kırılgan ruhun susan çığlığı? Zamanın anlamsızlığının ürkünçlüğü? Sonsuz görüntü yığınının artık içe ve dışa eşzamanlı akışı?(…) Onun içsel ağıtı neden hep buğu gözlerinde?”

“Neleri yazmalıyım sana donmuş parmaklarımla, (…)Haftalardır içeriden dışarı bakıldığında, dışarıdan içeriye bakılıp görülebilir bir kar yağışı…”

Yaşamanın, yaşamının -ve yaşamın kendisinin- Nilgün Marmara için bir “varoluş sıkışması” olduğunu biliyoruz. Bu iç-sıkıntısı vedışarıdaki ‘kara gerçeğin’ oluşturduğu eşsizimgeler alanıyla, yani Nilgün Marmara’nın poetikasıyla yüzleşmek isteyen cesurokuyucuların “Kâğıtlar”ı incelemesini öneriyorum.

Kâğıtlar

Nilgün Marmara

Everest Yayınları

 151 s.


Aydınlık'ı desteklemek için Facebook ve Twitter'da takip edin!
Köşe Yazıları Tüm Yazarlar
Tüm Haberler
0.53 2.75 3.21 3.29